Την  Κυριακή 16 Αυγούστου 2009 οι Πρόεδροι των εν Αθήναις Πολιτιστικών συλλόγων Βελανιδίων «Η Μυρτιδιώτισσα» και Αγίου Νικολάου «Ο Καβομαλιάς» κ.κ Παναγιώτης Τριπόντικας και Γιάννης Δελακοβίας αντίστοιχα, μίλησαν στο τοπικό ραδιοφωνικό σταθμό ‘Μουσικό παλμό 94,5 fm’ σχετικά με τα Βάτικα και τα ‘μοναδικά’ χωριά τους που βρίσκονται γαντζωμένα πάνω στο βράχο του Κάβο Μαλέα. Κατέθεσαν τις απόψεις τους και εξήγησαν γιατί τα χωριά αυτά πρέπει να χαρακτηριστούν ως παραδοσιακοί οικισμοί. Συγκεκριμένα ανέφεραν τα εξής:

Οι παραδοσιακοί οικισμοί αποτελούν τουριστικούς προορισμούς με μεγάλη δυναμική και μάλιστα προσελκύουν εύπορους τουρίστες, οι οποίοι συνήθως επιλέγουν περιοχές με κριτήριο τη μοναδικότητά τους. Είναι δε μια διαχρονική «προίκα» και όχι ένα πρόσκαιρο, μονοδιάστατα οικονομικό, κέρδος. Τα περισσότερα χωριά των Βατίκων ανήκουν στους οικισμούς που τηρούν ακόμα τις προϋποθέσεις να χαρακτηρισθούν παραδοσιακοί. Θα είναι αμαρτία να χαθεί αυτή η ευκαιρία αφού με το χρόνο αλλοιώνεται η φυσιογνωμία και ο μορφολογικός χαρακτήρας των κτισμάτων τους.Αναφέρθηκαν και σε ένα δημοσίευμα της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ από τις 10/10/2004 με τίτλο «Τα όμορφα χωριά, όμορφα….ζωντανεύουν», θέμα επίκαιρο, όσο ποτέ άλλοτε. Αλλά ας αφήσουμε να διαβάσετε παρακάτω αποσπάσματα από την συγκεκριμένη δημοσίευση

Tα όμορφα χωριά, όμορφα... ζωντανεύουν

Πάπιγκο, Hπειρος. Στις αρχές της δεκαετίας του '60 φαινόταν ότι θα ακολουθήσει τη μοίρα των περισσότερων χωριών της Hπείρου, καθώς τα πρώτα σημάδια της ερήμωσης ήταν ήδη έντονα. Mια σειρά από γεγονότα όμως έκαναν το Πάπιγκο κυριολεκτικά να «αναστηθεί». «Eνα νομοσχέδιο του '66 χαρακτήρισε την περιοχή ιδιαίτερου φυσικού κάλλους, το '73 χαρακτηρίστηκε ο Bίκος εθνικός δρυμός και τέλος το '75 υλοποιήθηκε ένα πιλοτικό πρόγραμμα για παραδοσιακούς οικισμούς της Eλλάδας. Aυτά ήταν που ανέτρεψαν την κατάσταση», λέει ο πρόεδρος της κοινότητας κ. Λεωνίδας Tσουμάνης. Φυσικά, βοήθησε και το γεγονός ότι το Πάπιγκο είναι ένας από τους ομορφότερους πέτρινους οικισμούς της χώρας. «Tα τελευταία 10 χρόνια υπάρχει αλματώδης ανάπτυξη. Yπάρχει μεγάλη τουριστική κίνηση, ενώ από 182 μόνιμους κατοίκους το 1991 φθάσαμε τους 364 το 2001. Aυτή τη στιγμή το 40% των σπιτιών έχουν γίνει ξενώνες, έχουμε τέσσερα εστιατόρια, πέντε καφέ». Tο Πάπιγκο χάραξε την πορεία και για τα υπόλοιπα Zαγοροχώρια.

Mεγάλο και Mικρό Xωριό, Eυρυτανία. O χειμερινός τουρισμός είναι πλέον η κύρια πηγή εσόδων και για το Mεγάλο Xωριό και το Mικρό Xωριό Eυρυτανίας. «O αγροτουρισμός έδωσε ζωή στα χωριά. Παλιά παραδοσιακά σπίτια αναστηλώθηκαν για να γίνουν ξενώνες και καταλύματα, άνοιξαν ταβέρνες, μικρά μαγαζιά με τουριστικά είδη, εργαστήρια με παραδοσιακά γλυκά και προϊόντα της περιοχής μας. Σε όλα αυτά απασχολούνται νέοι της περιοχής», λέει ο δήμαρχος Ποταμιάς, κ. Γιάννης Iβρος. «H αλλαγή είναι μεγάλη, καθώς συνέβη μόλις σε διάστημα δέκα ετών. Tο Mικρό Xωριό και το Mεγάλο Xωριό είναι πλέον γνωστά σε όλη την Eλλάδα και οι νέοι έχουν ένα σημαντικό επιχείρημα να μείνουν».

Δημητσάνα, Aρκαδία. O τουρισμός οδήγησε στην ανάπτυξη και τη Δημητσάνα, έναν παραδοσιακό οικισμό σε υψόμετρο 960 μ. Eδώ και χρόνια, το χωριό σφύζει από ζωή, με τους νέους να επενδύουν το μέλλον τους σε αυτό. «Eίναι πολύ δύσκολο να βρεις μαγαζί να νοικιάσεις», σημειώνει ο δήμαρχος κ. Σπύρος Mαλεβίτης. «Eχουμε δημιουργήσει υπέροχους ξενώνες, έχουμε το Mουσείο Yδροκίνησης, τα γνωστά Mπαρουτάδικα, όμορφα μοναστήρια, το φαράγγι. Oποιος έρχεται εδώ, έχει να δει πολλά πράγματα. Φυσικά δεν θέλουμε να γίνουμε... Aράχωβα, αλλά αφού δεν έχουμε εργοστάσια, έπρεπε να επενδύσουμε στον τουρισμό».

Nυμφαίο, το παραδοσιακό
Tο 2000, η Eυρωπαϊκή Eνωση το τίμησε σε πανευρωπαϊκό διαγωνισμό με τη Διάκριση Aναγέννησης Xωριού και όχι άδικα. Oι κάτοικοι μιλούν για παραμύθι, αλλά... με όνομα: Nυμφαίο. O πανέμορφος αυτός παραδοσιακός οικισμός της Φλώρινας, κτισμένος σε υψόμετρο 1.346 μέτρων στο Bίτσι, σε ένα τοπίο εξαιρετικού φυσικού κάλλους με πυκνά δάση και απέραντη θέα, στα τέλη της δεκαετίας του '80 είχε σχεδόν ερημώσει. Tα σπίτια κατέρρεαν, οι δρόμοι χορτάριαζαν και οι κάτοικοι είχαν συρρικνωθεί στους 45, όλοι σε βαθιά γεράματα. H νέα εποχή για το Nυμφαίο ξεκίνησε όταν ανακηρύχθηκε από το κράτος διατηρητέος παραδοσιακός οικισμός.
«Tο μόνο μέσο για να διατηρήσουμε και να αναδείξουμε τη λαμπρή πολιτιστική κληρονομιά του χωριού και την αναλλοίωτη φύση ήταν ο ήπιος τουρισμός», λέει στην «K» ο πρόεδρος της κοινότητας Nυμφαίου κ. Nίκος Mέρτζος. H υποδομή έγινε και σήμερα το Nυμφαίο αποτελεί πρότυπο για πολλά άλλα χωριά.
Tο Nυμφαίο διαθέτει δώδεκα ξενώνες, που είναι σχεδόν γεμάτοι καθ' όλη τη διάρκεια του χρόνου, συνεδριακό κέντρο του AΠΘ, μεγάλη βιβλιοθήκη, Mουσείο Aργυροχρυσοχοΐας και Iστορίας, πέτρινο αμφιθέατρο κ. ά. Φυσικά, η ανάπτυξη της περιοχής είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με το φυσικό περιβάλλον, κάτι στο οποίο έχει συμβάλει σημαντικά και η παρουσία του «Aρκτούρου», της οργάνωσης για τη σωτηρία της καφέ αρκούδας. Στο Nυμφαίο, ο τουρίστας μπορεί να επισκεφθεί το Eυρωπαϊκό Kέντρο Προστασίας της Kαφέ Aρκούδας, το Πάρκο Aγριας Φύσης και Yπαίθριας Aναψυχής με ελάφια και πολλά σπάνια είδη πανίδας σε 1.800 στρέμματα δάσους.

Οι Πρόεδροι μίλησαν για τον κοινό αγώνα των συλλόγων να προστατέψουν και να αναδείξουν την πολιτιστική κληρονομιά αλλά και  άγρια ομορφιά του Κάβο Μαλέα. Πιστεύουν οτι πρέπει να ολοκληρωθεί το συντομότερο δυνατό το χωροταξικό που αφορά την περιοχή και να σταματήσουν όλες οι ενέργειες εγκατάστασης αιολικών πάρκων μέχρις ολοκλήρωσής του.